’’ کَد کدی بیت کہ منی کُلّ ءَ رُژنے شَھم اِیت ، وَدار وَدار ءَ بیست ءُ پنچ سال گْوست ۔ھَکیم ،تَبِیب ءُ مُلّاہ ، پیر ءُ زْیارتَانی گولَگ ءَ دَمبُرتگ آں نوں چوں بِہ کَن آں ؟‘‘ ھَمّلءَ آزمَان ءِ نیمَگ ءَ چَمّ ءُ دَست بُرز کُت ءُ گُشت ۔
’’ او ھُدائے ذوالجَلال !پَر مَن ءَ درْاھیں دروازگ بند اَنت ، تئی در پَشکَپتگ، من ءَ نا اُمّیت مَہ کن، منی دُعا ءَ کَبُولّ بِہ کن ۔۔۔‘‘
مَھنَازءِ دست ھم چِست اِت اَنت، دعا لوٹگ ءَ اَت؛
’’ یا رب !منی پاکیں ھُدا !منی پریات زاریاں گوش کن منی دعایاں کبول بِہ کن ، او جھان ءِ پیداکنوک تو کُجائے کہ انگت منی کُٹّ ھالیگ اِنت، وتی نیکیں رحمَتاں منی کور دیمیں کُلّ ءِ سر ءَ بِہ گْوار ،منی کل ءَ رُژنے دیم بِہ دَئے ۔ ‘‘
مَھناز ءِ چمّ چو بَشّامی جُڑ ءَ گْوارَگ ءَ ات اَنت ۔ جیگ چَہ اَرساں مِیچَّل اَت ، گْریوَگ گْریوَگ ءِ تَہ ءَ آ واب کپت ۔ واب ءِ تَہ ءَ آ گِند اِیت کہ یَکّ کماش ءُ دْراج رِیشّیں مردُمے کہ سَبزیں چادرے مَانپوشتگ ءِے آئی سَرِینّ ءَ نِشتگ ۔ ھمے کماش ءَ مھناز ءِ پیشانیگ ءِ سر ءَ دست اِیر کُت ءُ پدا چَہ کیسّگ ءَ گُلاب ءِ پُلّے کَشت ءِے ءُ مَھناز ءِ دِلبند ءِ سر ءَ ایر کت ءِے ، ھَمینچُکا آ چہ واب ءَ گُڈ اِت، وتی چم ءِے پَچ کت اَنت تاں دِیست ءِے کہ آئی ءِ لوگواجہ ھَمّل آئی سَرینّ ءَ نِشتگ ءُ آئی ءِ ملگوراں سَمَارَگ ءَ اِنت ۔مھناز ءِ گُڈَگ ءَ ھمّل ھم پَچدْرہ اِت ۔ ھمّل ءَ جُست کت ’’ ترا چے بیتگ مھناز ؟ ‘‘ ’’ من۔۔۔ من ءَ ھِچّ نَہ بیتگ، من چوش چوشیں وابے دیستگ ۔‘‘ مھناز ءِ دیم چو گلاب ءَ اَت ۔ بِچکند آئی ءِ لُنٹانی سر ءَ گْوازی کنگ ءَ اَت ، ھمّل ءَ آ اَمبازاں زُرت ءُ گُشت مَئے مُراد پیلو بِہ بات اَنت شالاھمّل ءَ وتی راستیں کَش ءَ چَکّ جت ، دیست ءِے کہ اوست ءُ مُراد آئی ءَ مِستاگ دَیگ ءَ اَت ۔
چِیزُّکے روچ ءَ رَند مَھناز ءَ ھم مِستاگ دات کہ مُبارِک بات پَہ تئی کُلّ ءَ رُژنے ءَ سر کشّ اِتگ ۔ ھَمَّلءَ اِے گَپّ اش کُت گَل ءُ شادانی ءَ پاد اَتک پاچنے ڈَگار ءَ دات ءُ مھناز ءِ دَست پاد سُھر کت اَنت ، نوں دوئیں ھَر وھد پَہ آوکیں مِھمَان ءَ وڈ وڈ یں ھیالانی کلات جوڑ کنگ ءَ اِت اَنت ۔ ھَمّل ءَ چَہ مھناز ءَ جُست کُت کہ لاپ ءِ چُکّ اَگاں بَچکّے بیت گُڈا تَو آئی نام ءَ کَے کن ئے ؟ مَھناز ءَ گوں گُلتامیں بِچکندے گُشت ؛
’’ چُکّانی نام ءَ پِت بَند اَنت ، تو بہ گُش کَے کن ءِے ئے ؟ ‘‘ ھَمّل ءَ یک برے بُرز آزمَان ءِ نیمَگ ءَ چمّ شانک دات اَنت ءُ پَدا مَھناز ءِ نیمَگ چاران گُشت ؛ ’’ جِیّند تئی ھیال ءَ چتور اِنت ؟ ‘‘ مھناز ءَ نرم نرمیں بچکندے جت ءُ گشت ؛ ’’ جِیّند ۔۔۔۔۔ جِیّند تئی پِت ءِ نام بیتگ ءُ جِیّندءِ نام ءَ جھان جَکْس اِتگ آئی ءِ بیمّ ءَ گُرک ، ھَپتار ءُ رَستَر مَئے ھَلک ءِ کَشّ ءُ کِرّ ءَ ھم نَہ گْوستگ اَنت مئے ھلک ءِ رَمَگ بے ھَوپ ءُ تُرس ءَ مَا ں کوہ ءُ گْرِیشّگاں وَیل بیتگ اَنت ۔ شپانک گوں وتی مُکّی ءَ بے ترس ءُ دِلجم ات کہ کَسّے نَہ ئیت منی رمَگ ءَ نَہ پُل
اِیت۔‘‘ پدا مھناز ءَ وتی دوئیں دست چِست کُت ءُ گُشت ؛ ــ’’ ھُدا بِہ کنت تئی مُراد سَرجَم نِہ بات کَول ء مُلّائیگ ءَ ’ بِہ جَنت گُرکی ءَ گوں اِے گُرکانی پانک ءَ ‘‘
ھَمّل ءَ گپ چہ آئی ءِ دپ ءَ چامْپ اِت ءُ گُشت ؛ ’’ شرّ اِنت اَگاں چُکّ جنکّے بیتّ گُڈا توآ ئی نام ءَ کَے کن ئے ؟ ‘‘
مَھناز کَمّیں بے توار بیت ءُ پدا ھَمّل ءِ چَمّانی توک ءَ روک روک ءَ چار اِت ءُ گُشت ءِے ۔ ’’ آ نام ءَ کہ من پِر کنگ لوٹ آں ، آ نام چَہ منی دِل ءِ جُھلیں زِر ءَ چِست بیان ،چَول وران ،شاد ءُ شادان منی ھاریں زُبان ءَ آیان ، آ نام اِنت ۔۔۔۔۔دُرّیں ھانی ۔ ‘‘
اِے نام ءِ اش کنگ ءَ ھَمّل پِگرانی کُمیت ءَ سوار بیت ءُ دُور سَکّ دور زمین ءُ آزمان ءِ میانجی ءَ دُرّیں ھانی ءِ گوناب ءِ ندارَگ کنگ ءَ اَت ۔ زَنڈیں ساھَتے ءَ ھمے چاگِرد بے تواری ءَ مَانپوش کُت ءُ مَھناز ءَ چم چست کت ءُ ھَمّل ءِ نیمَگ ءَ چار اِت تاں دیست ءِے کہ ھَمّل
ءِ پیشانیگ چو چاردَھی ماہ ءَ تْرپَگ اِنت ۔ ھمے تْرپناکی ءُ شَھم ءِ تہ ءَ ھانی ءَ دْروشُم پَدَّر بیگ ءَ اَت ۔مَھناز ءَ ھمے بے تواری پروشت ءُ جُست کُت ؛ ’’ ھاں باریں بہ گُش ترا اِے نام دوست بیتّ ؟ ‘‘ ھَمّل ءَ دَرّا اِینت ؛ ’’منءَ اِے نام چون دوست نَہ بیت ، یکّے وَ اِے نام تئی مات ءِ نام بیتّگ ،دومی ایش کہ ھانی بلوچ راجدپتری نامے ، ھانی مئے د‘ود ءُ ربیدگ ءِ نام اِنت ، ھانی بلوچ ڈیھ ءِ نام اِنت ، ھانی مِھرانی نام اِنت ، ھانی چَمّانی شَھم اِنت ، ھانی زُلم آماچیں شیر زالیں جَنین آدم ءِ نام اِنت ، ھانی چاکر ءِ زُلمانی زَمزِیل ءِ پْروشوک ءُ
بَزّگیں مُرید ءِ گَم ءِ تالان کنوک ءِ نام اِنت ۔ اِے نام اِنت ۔۔۔ مئے ھَلک ءِ اَمُلّانی وشبُوئیں پُلّانی ۔۔۔۔‘‘ ھَمّل چو مَستیں لیڑو ءَ گجّ ءُ کپ اَت وھدے کہ ھَمّل ءَ چمّ چست کت ءُ آ چار اِت دیست ءِے کہ اَرس چَہ آئی ءِ اَنارکاں شیپ گِران مِیزّان میزّان ، تْرپان ءُ برْانز دَیان زمین ءِ سَر ءَ رِچان ءُ گوں ھاکاں ھوار بیان انت۔ ھَمّل ءَ گوں وتی لانکیگ ءِ بُش ءَ آئی ءِ اَرس پَھک کُت اَنت ءُ مَھناز ءِ پیشانیگ بوس اِت ۔
گُشت ءِے ؛ ’’ چُکّ توری ھرچی بِہ بیت ، بچکّے کہ جنکّے دُرْسّ ھُدا ءِ داد ءُ رَھمَت اَنت ، شرّ اَنت سَکّ شر اَنت۔ ‘‘ روچ گوزان بیت پد مَاںپد ۔۔۔۔۔پدا وھد ھما آتک ءُ سر بیت کہ مھناز چِلّگ بیت، چاردھی ماہ ءَ مھنازءِ کُلءَ سر کشّ اِتء ُ تلاہ دْروشمیںھانی پیداک بیت۔مھنازءِ کلّ ءَ چار چراگ روک بیت۔نوں دیمبوگءَ پہ وَژ دِلی کوکار کت۔ھمل تو مستاگی بہ دئے سد کلدار،بیاتو تاسپیں ھانی ءِ گونابءَ بچار، نوںمچّ بیت اَنت مھنازء ِ دَزگھارءُ دْرستاں دپ یک کتء ُ گشت’’ سبحان اللہ‘‘ ھانی چہ ماہءَ شر تر اِنت، حمل ءَ دَرّااِینت ماہ ءَ گبارے ھم پر اِنت۔ھانی چہ شیرءَ شر تر اِنت شیرءَ گبء ُ گجے دپ اِنت۔اَنچوش اَنچوش وھد گوں وتی تیزء ُ ترندیں گامگیجاں دیمءَ روان اَت، ھانی کم کم ءَ رُدان ءُ مزن بیان اَت ھمے ڈَول روچ ماہ بیت اَنت ءُ ماہ سال بیت اَنت۔ھانی چو جو سرءِ سول ءَ رُستءُ مزن بیت۔ھانی ء ِکد ء ُ بالاد،رنگ ء ُ دروشم ء ِ ھال میتگ میتگءَ تالان اَت۔ھلک ءِ درْاھیں میرءُ زَرداراں وتی وتی سانگبندیءِ ھبر آورت بلے ھَمّل ءَ جواب دات کہ ھانی دَرکسانیءَ من پہ وتی برازتک مریدءَ نامینتگ وھدے کہ مریدءَ اِے ھبر اش کت کہ ٹَگّیں چاکراں پہ ھانیءِ پلگءَ وتی لانک بستگ مرُید ھمے پگر ءُ ھیالء ِ مرکبءَ سوار اَت کہ چیزُکے روچءَ رَندآئی ءَ چو کپوتءَ بال کتءُ بحرنءَ سر بیت۔دو سال پُرّیں گوں مِھنَت ءُ پوریاگری گوازاِینت ءِے ء ُ شّری سرءَ زّرکمااینت ءِے پہ وتی آوکیں بانورءَ ڈولء ُ ڈولداریں گدء ُ پوشاک سھرء ُ تلاہ دگہ بازیں سامان زُرتءُ دو شنتہ پرُ کت ءِے گوں گلءُ شادے پہ وتی گلزمینءَ واتر کت ءِے، راہ ءَ وتی دلء ِ تَہ ءَ پہ ھانلءَ براہ ءُ براھداریںھیالانی بادگیرجوڈ کنگءَ اَت،پگر پگر،ھیال ھیال،شاد شادگل ءُ گل وھدے کہ وتی لوگ ءَ سر بیت تاں گنداِیت کہ ھانیءِ لوگء ِ چپ ءُ چاگردءَ چک جنین ء ُ مردین آدم مچ اَنت۔آئی ءَ وتی شنتہ دَور دات اَنتء ُ دْرک دْرکءَ دیم پہ ھمے مُچّیءَ شت بلے کس کسیگی نہ اَت۔ھرکس واہ ءُ زاری کنگءَ اَت کہ ھانی ترا کئی نزرءَ گپت۔آئی ءَ چہ یک پیرزالے ءَ جست کت ؛ ’’اِے چے بیگءَ اِنت؟‘‘
آئی وتی اَرس پھک کت ءُ گلوتگی گوشت’’آسءَ ھانی وتی ھرجان جتگ‘‘ نوں مُرید چو گنوکانی پیم ءَ پریات ء ُ زاری کنان بیت؛ ’’ ابّوڑِے بابی منی واھگانی ماڑی ڈُراِت ، ابوڑے بابی منی مھرانی بوجیگ بُڈّ اِت اَبوڑے بابی منی اُمیتانی گلگیں کشار آسءَ سوتک ءُ پُر کت۔‘‘
آ اِے شئیرءَ گشان بیت۔
’’پیش نہ داشت گوناب ھانلءَ سک دَرد اِنت منءَ
اَنگراں لیٹان ءُ جگر بریجان ءَ شت آں‘‘
وھدے وتی لوگءَ سر بیت وتی مال ء ُ مڈّیاں گوں ھوروتءَ آسءِ باھوٹ کت ءِے۔