من بلوچی ءِ وانگ بِندات کُتگ گڈا منی دوستیگیں اولی نبشتہ کاراں چہ یکّے عابد آسکانی اَت کہ آئی ءِ شَیر ءُ نبشتانک ھردوں مناں دوست بیتگ اَنت۔ مئے بلوچی وانگ ءِ بِنداتی زمانگاں عابد گیشتر مہتاک “لبزانک” حب ءَ چاپ بیتگ۔ عابد ءِ نبشتانک کمّ ءُ دستونک ءُ تنز لَچّہ گیشتر لبزانک ءِ تاکاں گون بیتگ اَنت۔عابد ءِ ھمک شَیر ءُ نبشتانک ءِ سرا آئی ءِ عکسے ھم مُدام چاپ بیتگ کہ عکس ءِ تہا آئی ءِ بس یک کَشے ءُ یک چَمّے دَرا بیتگ بزاں عکس ئے کَشوکائی گِپتگ۔لبزانک ءِ تہا مئے بِنداتی زمانگاں کہ اینچو وشّی مارا چہ عابد ءِ تنز لَچّہانی وانگ ءَ رس اِتگ دگہ ھِچّ نکان ئے مارا اے کَچّ ءَ دوست نہ بیتگ ۔
عابد ءِ نام چوناھا بُندر ءَ عبدالکریم اِنت کہ 1956 ءِ سال ءَ ماں سندھ کلّر شاخ ءَ ھوت عیسی ءِ میتگ ءَ واجہ عبدالعزیز ءُ بی بی گنجاتون ءِ لوگ ءَ ودی بیت۔کلّرشاخ چوناھا جُلگہیں سِندھ ءِ تہا اِنت بلے اود ءِ جہمنندیں بلوچ گیشتر چہ باھو دشتیاری ءَ لَڈّ ءُ بار کُتگ ءُ شُتگیں مردم اَنت کہ آھاں وتی زبان داں روچ ء مرچیگ ءَ داشتگ۔ کلّرشاخ ءِ باھوئی بلوچ انچو زگریں بلوچی ءَ گپّ جن اَنت کہ اودا انگت ھم اگاں تو میتگے ءَ مردمانی دیوان ءَ بہ نندئے تہ ھمے سما کن ئے من باھو ءُ دشتیاری ءِ بلوچانی دیوان ءَ نشتگ آں۔
عابد آسکانی ءِ وتی گوشگ ءِ رِد ءَ آئی ءَ وانگ ءُ زانگ ءَ بگر داں شَیری ھُبّ ءُ واھگ درست کسانی ءَ چہ کلّر شاخ ءَ دربُرتگ اَنت۔عابد وتی کسانی ءِ وانگ ءِ کِسّہ ءَ مُلّا رودن کلمتی ءِ شَیرانی دپتر “رُشنو” ءِ پیشگال ءَ چوش نبشتہ کنت۔
“اے ھوت عیسی ءِ میتگ اِنت۔من مُلّا نور محمد ساربوگی ءِ کِرّا سیپارگ وانگ ءَ یاں کمّکے وھد بیت مُلّا نور محمد گوں وتی کستریں بچّ ءَ چہ زنگبار ءَ آتکگ ءُ مئے میتگ ءِ پیش اِمام اِنت۔چہ مسیت ءَ پانزدھے بیستے گام رودراتک ءِ نیمگ ءَ دوبان کڑی ماں کڑی ئیں بوتگ۔یکّے مُلّا ءِ لوگ اِنت کہ آئی ءِ پُورّ ءُ پُتینک ئے مان اَنت گوں چُکّ ءَ نِشتگ۔دومی ءَ مُلّا بازار ءِ چُکّاں سیپارگ،کلام اللہ ءُ پنچ کتاب وانین ایت۔چہ اے چُکّاں یکّے مناں۔ ءُ منی سَند اے وھدی چہ شش ءُ ھپت سال ءَ گیش نہ بیت”۔(آسکانی،2006، 9)
چہ سیپارگ ءِ وانگ ءَ پد آ ھمدا پرائمری اسکول ءَ ھم داخل بیت ءُ وتی وانگ ءَ دیم ءَ بارت۔ آئی ءِ وانگ ءُ زانگ ءِ باروا آئی ءِ شاگرد میر ساگر رحمان وتی نبشتانکے ءِ تہا نبشتہ کنت۔
“اُستاد وتی بنگیجی وانگ ءُ زانگ دان پنچ درجگ ءَ ھوت عیسی میتگ ءِ پرائمری اسکول ءَ وانیت ءُ دیمترا اسکول شہ میتگ ءَ پانزدہ میل دیر ٹنڈو الہیار ءَ بیت۔ اُستاد وتی دنیاوی تعلیم ءَ کوتاہ داریت ءُ ٹنڈو آدم ءِ مدرسہ جامعہ مدینتہ العلوم ءَ داخل بیت ءُ ہمدا سئے سال وانیت ۔ رند ءَ کراچی ءَ مدرسہ مظہر العلوم ءَ درجہ رابعہ ءَ وتی وانگ ءَ بندات کنت بلے دستار بندی ءَ پَشت کپیت۔ 1979 ءَ میٹرک کنت ءُ 1982 ءَ شہ فیڈرل گورنمنٹ اردو کالج ءَ انٹر کنت ءُ پدا 1986 ءَ ہمے دربرجاہ ءَ شہ وتی گریجویشن ءَ مکمّل کنت۔ رند ءَ ایل ایل بی ءِ وانگ ءَ دَز گَٹ بیت اولی سال ءَ وانیت ءُ دومی سال ءَ شہ اے نیت ءَ دز کش بیت۔ اُستاد ءِ دنیاوی تعلیم ہمے بیت۔دینی تعلیم داں شرح جامی اِنت ،چار ءُ پنچ سال ءَ پد اُستاد سند ءَ گیپت”۔(رحمان،2024، فیس بُک پیج)
گوں وانگ ءُ زانگ ءِ پَجّی ءَ عابد ءَ چہ کسانی ءَ ادب ءُ شَیر ءِ شوق ھم چہ ھپت سالگی ءَ بیت ھمے وھد ءَ کہ آ نورمحمد ساربوگی ءِ گورا نوک وتی وانگ ءَ بُنگیج کنت ھمے وھد ءَ آ شَیر ھم گوش دارایت ءُ شائرانی دیواناں وت ءَ نزیک کنت۔اے کِسّہاں ھم عابد رودن کلمتی ءِ نزّارتگیں شَیرانی دپتر رُشنو ءِ پیشگال ءَ نبشتہ کنت۔
“یک وش گُٹّیں مردے ھمک روچ مُلّا ءِ گورا کئیت چہ مُلّا ءَ بلوچی کوھنیں شَیر دربارت۔مُلّا ءِ گور ءَ شَیرانی زنڈیں دزنبشتیں دپترے ھست۔اے گوشان کنت آ الھان کنان کنت۔ادارے دو ءَ دیم پہ دیم نند اَت۔
اے مرد ءِ گُٹّ سکّ وشّ اِنت۔ من ءَ آئی ءِ ھمے زیمر سکّ دوست بیت من دیوال ءِ پُشت ءَ ٹپّاں ھمے مرد ءِ الھاناں گوش داراں۔ برے ادھم ءِ شَیر ءَ جنت۔برے حضرت علی ،برے قیس ءَ، برے یھودی ءِ جنک ءِ، یھودی ءِ جنک ءِ شَیر من ءَ چہ درستاں وشتر بیت۔
دگہ پَٹک ءُ وش دیوانیں مردے ھم مُلّا ءِ گورا روآ کنت۔وش گُٹّ ءِ میتگ اے نہ اِنت بلے وش دیوان ءِ میتگ ھمیش اِنت۔مئے لوگ ءِ نمبیانی نیمگ ءَ نشتگ ۔برُنکے لوگ ءِ دپ ءَ ئے ھست ھمک روچ بیگاھاں سرکپ ءُ سر ءَ سرجاہ ءَ کنت پاد ءَ پہ پاد ءِ سر ءَ الھانے چست کنت۔من ٹپّو ٹپّو رواں گوش داراں اے مرد ءِ کار ءُ کزم ھمیش اِنت۔(آسکانی،2006، 11)
چہ عابد ءِ شَیر ءُ کتابانی وانگ ءَ پد منی دل ءِ مزنیں مُرادے بیتگ کہ من وتی دلدوستیں نبشتہ کار ءَ چہ نزیک ءَ بگنداں اے مراد منی 2009 ءِ سال ءَ ماں ملّیر کراچی ءِ بلوچی دیوانے ءَ سرجم بیت کہ آ دیوان ءَ عابد آسکانی ھم اتکگ اَت ءُ آ من چہ نزیک ءَ دیست۔
عابد مزن بالاد ءُ سکّیں زنڈیں مردے اَت آئی ءِ جان ءَ ھمے کساس گوشت بستگ اَت کہ نند ءُ پادا ءَ ھم جنجال اَت۔ریش ءُ بروت ئے ساتگ اَت اَنت ءُ مود ئے انچوش سیاہ اَتاں کہ زانگ بیت اَنت آئی ءَ رنگ ءُ انکاس جتگ اَنت۔۔۔ ساپ ءُ پلگاریں مردے اَت۔۔۔سیاھیں چشمک آئی ءَ شپ ءَ ھم چمّان اَت رندا زانگ بوت کہ آئی ءِ یک چمّے پُلّ اِنت پمیشکہ آئی ءَ عکس ھم مُدام یک کَش ءَ گپتگ ءُ چشمک ئے ھم مُدام چمّاں بوتگ۔۔عابد ءِ پُلّیں چمّ ءِ بارو ءَ میرین آسکانی گوش ایت۔
“نمیرانیں شهگپتار استاد عابد آسکانی گوش ایت که منی مکّهیں مات ءَ من ءَ گوشت که تو کساں بوتگ ئِے یک روچے من ترا مُشتگ ءُ بستگ ءُ ماں روتاپ ءَ تلینتگ ءُ ترا جوڑے یے اسپیتیں گُد گور ءَ داتگ گڑا یک مردمے گوں وتی لوگی ءَ آتکگ ءُ ماں بوتگ. دیم ئِے گوں وتی لوگی ءَ کتگ ءَ گوشتگ ئِے که شما گَل اِت که چُک کاراِت ءُ رودین اِت چُک ایش اِنت که بی بی گنج هاتون ءَ آرتگ.
گڑا آ شُتگ اَنت رند چہ آیانی روگ ءَ تئی دوئیں چمّاں یک دردے کپتگ که شپ ءُ روچ تئی مال گریوگ ءُ زاری بوتگ چه بازیں گریوگ ءُ لَتارگاں منی بََڈ دِرتگ من چه داکتر ءُ ملّا ءُ تبیباں دم بُرتگ . آسر تئی یکیں چم کور بوتگ۔۔۔(آسکانی،2024 , واٹساپ)
عابد وش پوشاک ءُ وش وراکیں مردے اَت۔من داں کراچی ءَ اَتاں عابد پدا باز براں ملیر ءِ دیواناں دیست ءُ چہ 2011 ءَ پد گڈا پدا روکپتی بلوچستان ءَ ھم ما باز بر ءَ ھم دیوان ءُ ھم نیاد اَتیں۔۔۔پدا گوں من سکّ نزیک اَت ءُ ما ھروھد رابطہ ءِ تہا اَتیں۔۔۔۔عابد وشّ زبان ءُ ڈال ھبرے اَت آئی ءَ بلوچی زگریں لبز انچوش ھزبر کُتگ اَت اَنت کہ آئی ءِ دپ ءِ دراتکگیں یک یک گالے زگریں بلوچی اَت۔۔۔آئی ءِ گپّ جنگ ءِ وڈ ءُ پئیم ھم سرجم ءَ کوھنیں بلوچانی رنگ ءَ اَت۔۔۔سکّیں وشّ دیوانے اَت گوں وتی مزاک ءُ مسکرا ءُ شہدیں زبان ءَ آئی ءِ دیوان ءَ شپ داں سُہبیگ ءَ کسے نِشتیں دم ئے نہ بُرت۔۔۔آئی ءِ شَیر وانگ ءِ ھم وتی جتا ءُ وشّیں اندازے اَت۔۔۔
عابد چہ ھرپئیمیں نشہ ءَ پلک شود اَت آئی ءَ گوشت کہ من ورنائی ءِ زمانگ ءَ پان وارتگ آ ھم لیمارکیٹ ءِ یک پان والایے ءِ ھاسیں پانے بیتگ من مُدام ھمائی ءِ گورا پان زرتگ ءُ وارتگ ۔۔۔۔
بلوچی لبزانک ءِ تہا شَیر ءِ پِڑ ءَ عابد ءِ تنز لچّہ سکّ باز دوست کنگ بیتگ اَنت۔ اگاں بلوچی لبزانک ءِ ایندگہ تنز لچّہ گوں عابد ءَ دیم پہ دیم کنگ بہ بنت گڈا عابد بلوچی ادب ءِ تنز شائری ءِ بادشاہ ءُ بُرزتریں نام اِنت۔۔۔انچوش آئی ءِ تنزلچّہانی زبان زگریں بلوچی ءَ اِنت انچوش آئی ءِ شَیرانی وزن ءُ روانی بے درور اِنت۔۔۔۔عابد ءِ تنز لچّہانی ریچ ءُ روانی انچوش وشّ ءُ واناک اِنت کہ وانوک ءَ وت وانین اَنت۔۔۔آئی ءِ تنز لچّہاں کسے گوں دلگوش ءَ بوان ایت تہ انچوش مردم ءَ کندین اَنت ءُ دو ھمینچو انچوش مردم ءَ جیڑگ ءُ گریوگ پرما اَنت۔۔۔عابد ءِ تنز لچّہانی اولی کتاب “چُشیں شُوم ءُ شانزدہ” بلوچی ادب ءِ تہا بے مَٹّیں کتابے کہ اے کتاب وانوکاں انچوش دوست بیتگ کہ گوں چاپ ءَ دست پہ دست ءَ بہر نہ بیتگ۔ چرائی ءَ پد عابد ءِ تنز لچّہانی تہا “چُشیں نیک ءُ نیگبہت” ءُ “میر جنگی ءُ میر زنگی” ھم انچیں کتاب اَنت کہ مرچی ھم آھانی لوٹوک باز اِنت بلے بازار ءَ ھِچ گواہ نہ کن اَنت۔۔۔”میر جنگی ءُ میر زنگی” بلوچی ءِ دراج تریں تنز لچّہ اِنت کہ گوں بلوچی زگریں لبزاں وشّ ءُ واناک پِربندگ بیتگ۔اے سرجمیں کتاب یک لچّہ یے کہ اشی ءِ تہا میر جنگی ءُ میر زنگی دو برات اَنت وت ماں وت ھم دیوان اَنت ءُ وتی چُکّانی نشہ ءَ بگر داں بلوچ چاگرد ءِ ایندگہ جنجال ءُ جیڑہاں پہ تنز ءُ بچکند جوانیں رنگے ءَ پدّر کنگ اَنت۔۔۔۔اے دراجیں لَچّہ کہ سرجمیں کتابے اِشی ءَ وانوک یکبرے وانگ ءَ بندات بہ کنت گڈا داں آسر ئے نہ کنت یلہ ئے نہ دنت۔۔۔چشیں دراجیں تنز لچّہ نہ تہنا بلوچی بلکہ دنیا ایندگہ زباناں ھم مشکل دست بہ کپ ایت ۔۔۔چُشیں شُوم ءُ شانزدہ،چُشیں نیک ءُ نیگبھت،میر جنگی ءُ میر جنگی ، بی بی سازین ءِ نام ءَ ، منی نوکیا ءُ بے لِٹّکیں بُراک آئی ءِ شش تنز لچّہانی کتاب اَنت کہ پدا اے درست یکجاہ “تنز ءُ گوشکندانی کُلیات” ءِ نام ءَ یکجاہ چاپ بیتگ اَنت کہ اے بلوچی لبزانک ءِ مستریں کُلیات اِنت کہ چِد ءُ پیسر اینچو مزنیں تنز لچّہ ءُ شَیرانی کُلیات بلوچی ءَ نیست ۔۔۔۔
انچوش واجہ عابد آسکانی ءِ بلوچی دستونک ھم بے درویں دستونک انت چہ سید ھاشمی ءَ پد کسے ءَ اگاں بلوچی دستونک گوں بلوچی تب ءَ گوشتگ گُڈا آ عابد آسکانی اِنت کہ آئی ءِ دستونک سرجم ءَ گوں زگریں بلوچی لبزاں بلوچی کالب ءِ تہا اَنت۔ چہ سید ءَ پدا عابد ھما شائر اِنت کہ آئی ءِ دستونکانی تہا مارا بلوچی لبزیات ءُ تب الکاپی ءَ دست کپ ایت ۔ عابد ءَ ھم چو سید ءَ بلوچی ھما لبز ءُ جُتکگال وتی دستونکانی تہا آؤرتگ اَنت کہ چِد ءُ پیسر ھمے لبز کس ءَ شائری ءِ تہا کارمرز نہ کُتگ اَنت۔عابد دستونک ءِ پِڑ ءَ بِلّے کہ نام کَشتگیں شائرے نہ اِنت بلے کسے کہ شائری ءَ سرپد اِنت دستونک ءِ لوٹاں زانت آ الّم عابد ءِ دستونکاں بلوچی ءِ گچینی دستونک سرپد بیت۔عابد ءِ دستونکانی زبان ءُ بیان ءَ بگر داں چہر ءُ شبین ءِ کارمرزی ءَ بیا عابد ھرھساب ءَ دستونک ءِ پِڑ ءَ کامیابیں شائرے۔آئی ءَ چہ بلوچی زگریں گالاں ابید بلوچی جُتکگال،گوشتن ءُ بتل ھم وتی دستونکانی تہا پہ جوانی کارگپتگ اَنت۔
عابد ءِ دستونکانی لھتیں بند پہ درور دیم ءَ کاراں چہ اشی ءَ زانگ بیت کہ آئی ءَ دستونک ءَ را چینکس بلوچی رنگ داتگ ءُ آئی ءِ گورا چونیں وشیں بلوچی درشاندابے گِندگ بیت۔
گَچّھیں استیناں سرے کَشتگ گوارگی
بُنبریں بَشّے گر بہ بیت ھامیں پون بیت
بَچّ مزار گاشیں چاکر ءِ وھد ءِ کنّہ اَنت
روھواں جنگی، جونے ءِ چَکّ ءَ جون بیت (آسکانی،2014، 28)
اے بندانی تہا گچّھیں استین، بُنبریں بشّ ،پونیں ھامین، مزار گاشیں بچّ ، کنّہ ءُ جنگی روھو انچیں لبز ءُ جوڈشِت اَنت دوبندانی تہا آئی ءَ پہ کمال دستونک ءِ تہا آورتگ اَنت کہ اے کمال انچوش پہ دیم ادنائیں شائرے ءَ گوں بیت نہ کنت۔۔۔
دیمتر ءَ آئی ءِ اے جتائیں دستونکی بنداں سَیل بہ کن اِت۔۔۔
داتگیں دُراھیاں نیاتکے تو
ھار کُتگ ارساں رُمب اِتگ کاجو
سرپتگیں تیر ءُ گوستگیں باریگ
پہ کئی کُوکار ءَ کناں بیرو (آسکانی،2009 ،23)
یاکہ
دروت تئی گون اَنت مُرگاں آزمانی
آیگ ءِ اھوال دُورسریں کَوراں
دگہ دستونکے ءِ تہا گوش ایت۔
بیا زَر اَنت سُھر لُنٹیں پترونک پَتّو
شادھی شیکّو ور اَنت شَنگر
عابد ءِ دستونکانی سرا اگاں جتائیں کارے کنگ بہ بیت تہ عابد ءِ دستونکانی سرا باز کار کنگ بیت شَیری ءُ دستونکی لوٹانی پیلہ کنگ ءَ عابد ءِ گورا لبزیات،ترکیب سازی، چہر ءُ شبین ، زبان ءُ بیان، بتل، گوشتن ءُ گالبندانی کارمرزی ءُ دگہ بازیں پہناتانی سرا پہ جوانی کار بیت کنت۔
عابد ءِ چار دستونکانی کتاب سریمگیں بازار، مِسکیں میدان ، سسّا ءِ بہارگاہ ءُ رنگ ءِ گواھی دیر اِنت چاپ ءُ شِنگ بیتگ اَنت پدا گُڈّ سرا کہ آئی ءِ دستونکانی کُلیات چاپ بیت گُڈا اے کُلیات ءِ تہا آئی ءِ کُلّ دہ دستونکانی دپتر اَنت کہ آھانی تہا شش چاپ نہ بیتگیں دپتر ماہ ءُ مادن، کھیر بَلّ ءِ کپوت، نُھ بوگیں نَل، گچّھیں استین، ھپتاد ءُ ھپت شَیر ءُ ھپتاد ءُ ھپت داگ ءُ درد گوار ءُ شَل گوار ھم کُلیات ءِ تہا ھوار اَنت۔عابد ءِ دستونکانی کُلیات ھم بلوچی لبزانک ءِ مستریں شَیری کُلیات اِنت۔
چہ دستونک ءِ تہر ءَ ابید عابد ءَ دراجیں جُتک لچّہ ھم نبشتہ کُتگ کہ آ سرجمیں کتاب گوں جُتکیں بنداں سرجم ءَ یکیں بُنگپ ءَ نبیسگ بیتگ اَنت کہ یکّیں شَیر سَدانی بندانی تہا اِنت۔۔۔جُتک لَچّہانی تہا “مَکّہ ءِ دربند ءِ کپوت” ءُ “بلوچ، بلوچی ءُ بلوچستان” دو دراجیں جُتک لچّہ اَنت کہ اشانی تہا “مکّہ ءِ دربند ءِ کپوت” آئی ءِ حجّ ءِ سرا سفری لچّہ یے ءُ “بلوچ، بلوچی ءُ بلوچستان “ ھمے نام ءِ بُنگپ ءَ گوں وشّیں لبز ءُ روانی ءَ جوانیں رنگے ءَ پِربندگ بیتگ اَنت۔۔۔۔”ترسیں ترانگ” عابد آسکانی ءِ آزات لچّہانی دپتر اِنت کہ اے ھم چاپ ءُ شنگ بیتگ۔۔
انچوش عابد ءِ شائری گچینی ءُ دلدوستیں شائری اِنت ھمے پئیم آئی ردانک ھم بے مَٹّ اَنت۔چہ سید ھاشمی ءَ پد اگاں کسے بلوچی ءَ ردانک وانگ لوٹ ایت گُڈا عابد ءِ ردانکاں بوان ایت۔عابد ءِردانکی زبان ھم سرجم ءَ بلوچی ءَ اِنت۔چو سید ھاشمی ءَ عابد ءِ ردانک ھم گوں زگریں لبز،درشانداب، جوڈشت ءُ زبان ءُ بیان ءَ پہکیں بلوچی رنگ ءَ اِنت۔منی گُمان ءَ عابد ءِ نثری زبان باز جاہ ءَ چہ سید ھاشمی ءَ ھم ریچ ءُ روانی ءَ شیرکن ءُ وشتر اِنت۔عابد ءِ ردانکانی تہا بلوچی جُتکگال ءُ جوڈِشتانی کارمرزی ءَ آئی ءِ زبان گیش وشّ ءُ زیبا کُتگ۔۔۔
عابد آسکانی یک شائر ءُ نبشتہ کارے ءِ پجّی ءَ وتی تہا سرجمیں ادارگے بیتگ۔چوش آ چو سید ھاشمی ءَ گوں یک ساچشتکارے ءَ ھوار زبان ءُ لبزانک ءِ رکّینوک ءُ پہازوکے اَت۔آئی ءَ گوں شائری ءُ نبشتہ کاری ءَ ھوار پولکاری ءِ رِد ءَ ھم گچینی کار دیما آرتگ اَنت۔سیدگنج ءِ نزّارگ گوں سیدھاشمی اکیڈمی ءِ سنگتاں آئی پہ سید گنج ءِ گالانی پلگارگ ءُ رد ءُ بند دئیگ ءَ جوانیں رنگے ءَ کار ءُ ھمرائی کُتگ۔پولکاری ءِ ردا آئی ءِ کتاب “دادشاہ” یک بے مَٹّیں کتابے زانگ بیت دادشاہ ءِ تہا نہ تہنا آئی ءَ دادشاہ ءِ سرا نبشتہ بوتگیں شَیر چِتگ ءُ نزّارتگ اَنت بلکیں آئی ءَ دادشاہ ءِ جنگ ءِ سرا ھم جوانیں پولکاری یے کُتگ ءُ اے جنگ ءِ کِسّہ دیما آرتگ۔ ھمے پئیم آئی ءَ کوھنیں شَیرانی پولگ ءَ بازیں کلاسیکل شائرانی نہ تہنا شائری ءِ دپتر چاپ ءُ شِنگ کُتگ اَنت بلکیں شَیر جوانیں رنگے ءَ پہک نویسی کُتگ پلگار اِتگ ءُ کتاب گوں الکاپیں پیشگال ءُ شَیرانی گیشوار ءَ چاپ کُتگ اَنت۔مُلّا رودن کلمتی ءِ شَیرانی دپتر “رُشنو”، فقیر محمد کلمتی ءِ “فقیر ءِ کچکول” ،گوھرام آسکانی ءِ “ماہ ءِ ایرگوری” ءُ پری آسکانی ءِ” برپیں چادر” عابد ءِ بے مَٹّیں کوھنیں شائری ءِ سرا پولکاری اَنت۔
گُلگِداری کتابانی تہا سیدھاشمی ءِ گُلگِدار “شھسسّا” کہ وت ءُ اصغر درآمد ءَ گپتگ ءُ مُلّا ابابگر کلمتی ءِ گُلگِدار “کیچ ءِ چنال” وت ءُ خلیل بازل ءَ گپتگ۔ اے دویں گُلگِدار بلوچی لبزانک ءِ گچینی کتاب زانگ بنت۔۔۔
تاکاری ءِ پِڑ ءَ عابد آسکانی ءِ شونکاری ءَ دراوکیں ماہتاک “بھارگاہ” بلوچی ءِ شرتریں تاکاں یکّے زانگ بیت۔ ماہتاک بھارگاہ 1989 ءَ بگر داں 1991 ءَ سئے سالاں یکشل ءَ چاپ بیتگ۔ چہ ماہتاک بھارگاہ ءِ بند بئیگ ءَ پد پدا بھارگاہ عابد ءَ یک چاپ ءُ شِنگی ادارگے جوڈ کُتگ کہ اے ادارہ ءَ ھم بازیں کتابے چاپ ءُ شنگ کُتگ۔
عابد آسکانی ءِ شائری بہ بیت،ساچشتکاری بیت یا کہ پہ وتی زبان ءُ لبزانک ءَ ھزمت بہ بنت بلوچ راج چہ اے مزنیں مرد ءَ ھچبر پراموش نہ بیت۔آئی ءِ کُتگیں لبزانکی کارانی کُچّ ءُ کِساس ھمے ھساب اِنت کہ ھرکس پہ دیم عابد ءِ کوھیں بالاد ءِ کَش ءَ اوشتات نہ کنت۔آئی ءِ کچّ ءَ رسگ ھرکسی کار نہ اِنت۔ عابد ءَ وتی سرجمیں زند پہ بلوچی زبان ءُ لبزانک ءِ ھزمت ءَ گوازینت۔27 اگست 2024 ءَ بیران بوتگیں عابد ءَ چُکّ ءُ ولِسّو نیست بلے آئی ءَ پہ وتی پُشپد ءَھمینکس کتاب ءُ لبزانکی مَڈّی پشت گیتکگ کہ نام ئے پہ مُدامی نمیران اِنت۔۔۔
سرشون
۱۔آسکانی، عابد،2009، مِسکیں میدان،بھارگاہ چاپ شِنگ:حب بلوچستان
۲۔آسکانی،عابد، 2014، رنگ ءِ گواھی، بھارگاہ چاپ شِنگ: حب بلوچستان
۳۔آسکانی میرین،شپ ءِ دہ بج،19 ستمبر 2024،وٹسپ ھال اھوال
۴۔رحمان،میر ساگر،30 اگست ،2024،فیس بک پیج
۵۔کلمتی،رودن،عابد آسکانی، 2006،رُشنو،بھارگاہ چاپ شنگ:حب بلوچستان